Scena Centrum Kultury przy ul. Peowiaków 12 w Lublinie stała się miejscem niezwykłego triumfu pasji nad ograniczeniami. 5 lutego 2026 roku odbył się tu II etap eliminacji regionalnych 26. Ogólnopolskiego Festiwalu Twórczości Teatralno-Muzycznej Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną ALBERTIANA 2026.
Wydarzenie to stanowiło kluczowy przystanek na drodze do wielkiego finału, który zaplanowano na 30 marca 2026 roku na deskach prestiżowego Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. Tegoroczne zmagania w ramach Regionu IV zgromadziły twórców z województw lubelskiego, podkarpackiego oraz świętokrzyskiego. Festiwal, będący wspólnym dziełem Fundacji Teatroterapia Lubelska oraz Fundacji im. Brata Alberta, od lat realizuje wizję swojej pomysłodawczyni – Anny Dymnej, tworząc przestrzeń do spotkania środowisk artystycznych i terapeutycznych z całej Polski.
Gospodyni spotkania, Jolanta Grabowska, wiceprezydent Fundacji Teatroterapia Lubelska, wprowadziła zgromadzonych w podniosłą atmosferę. Powitała gości, wśród których obecne były Joanna Olszewska, Dyrektor ds. Osób Niepełnosprawnych oraz Agnieszka Barańska-Szamryk, Zastępca Dyrektora Wydziału Kultury Urzędu Miasta Lublin. Oficjalnego otwarcia dokonali Małgorzata Urbanik i Arkadiusz Tomasiak z zarządu Fundacji im. Brata Alberta. Jednak to Maria Pietrusza-Budzyńska, prezydent Fundacji Teatroterapia Lubelska, w poruszających słowach powitała artystów w „teatrze swojego życia”. Jej słowa stały się duchowym fundamentem tego dnia.
„Witam was w teatrze, tym, który znosi wszystkie granice i bariery. Witam was, ludzi, którzy ukochali teatr i przyjechali tutaj, aby zaprezentować swoją sztukę, siebie, pokazać swoją moc i siłę. Życzę wam wszystkiego dobrego, prawdziwego teatru, który nosicie w sobie i życzę wam pięknym doznań”.
Zainspirowani tym przesłaniem artyści rozpoczęli występy solowe. Jako pierwsza na scenie zaprezentowała się Aleksandra Ziemba z WTZ w Lublinie, w utworze „Za młodzi za starzy”, wprowadzając widownię w nastrojowy klimat. Tuż po niej Szymon Woźniak z WTZ PSONI w Świdniku wykonał pełną optymizmu piosenkę „Dobry dzień”, a muzyczny blok zamknął Kamil Dąbrowski z SIS WTZ w Janówku przejmującą interpretacją utworu „Dawna dziewczyno”.
Emocje nie opadały również w drugiej części przeglądu, gdzie do głosu doszło dziewięć grup teatralnych. Motyle z WTZ PSONI ze Świdnika zaprezentowały „Sztukę (nie)doskonałą”. Figiel z WTZ w Janowicy przedstawił „4 pory roku”, Maura z ŚDS w Białej Podlaskiej zabrała nas do „Krainy zimowych czarów”. Foch z WTZ w Tarnobrzegu wystąpił z przedstawieniem „Poseł czy kominiarz”, a Teatr Cieni z OREW im. Krystyny Rajtar przy PSONI w Jarosławiu pokazał widowisko „Mojae”. Cygańskie Promyki z PŚDS ze Stąporkowa przedstawiły „Legendę Łysej Góry”, a Teatr Zimowej Baśni z ŚDS z Rzeszowa przypomniał klasyczną „Królową Śniegu”. Regionalne eliminacje dopełniły występy zespołu Dramatyczne Pląsy z WTZ w Korytnikach, który zaprezentował program „Na folkową nutę”, oraz grupy Hop-Siup z SOSW z Jasła z pomysłową adaptacją „Alicja w krainie edukacji”. Wszystkie prezentacje cechowały się autentycznością i pasją, udowadniając, że ALBERTIANA to nie tylko konkurs, ale przede wszystkim święto ludzkiej wrażliwości i niezłomności ducha.
Każdy jest zwycięzcą
Widowiska zaskakiwały różnorodnością form – od plastycznych metafor teatru cieni, po dynamiczne, folkowe kompozycje. Nie było tu taryfy ulgowej; poprzeczkę artystyczną zawiesili sami uczestnicy, a oceniało ich jury złożone z uznanych ekspertów ze świata teatru, muzyki i terapii przez sztukę. Paweł Passini, Łukasz Witt-Michałowski, Jolanta Toboła, Małgorzata Godek-Wójcik, Joanna Strzelecka, Piotr Kiljański oraz Andrzej Rożek, stanęli przed trudnym zadaniem wyłonienia tych, którzy już w marcu staną na deskach legendarnego Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.
Po długich naradach ogłoszono oficjalne wyniki:
W kategorii Soliści:
- 1. miejsce i nominację do finału w Krakowie zdobył Szymon Woźniak z WTZ PSONI w Świdniku za radosną i profesjonalną interpretację utworu „Dobry dzień”.
W kategorii Grupy Teatralne:
- 1. miejsce: Zespół teatralny Foch (WTZ Tarnobrzeg) za przedstawienie „Poseł czy kominiarz”.
Pozostali laureaci, choć zajęli zaszczytne 2. i 3. miejsca (zespoły Hop-Siup z SOSW Jasło oraz Maura z ŚDS Biała Podlaska), zakończyli swoje festiwalowe zmagania na etapie regionalnym, otrzymując pamiątkowe statuetki i dyplomy.
Warto podkreślić, że choć formuła festiwalu wymaga wyłonienia laureatów, organizatorzy zadbali o to, by nikt nie wyjechał z Lublina z pustymi rękami. Wszyscy wykonawcy, bez wyjątku, zostali uhonorowani dyplomami za udział oraz unikatowymi statuetkami, które są dowodem ich odwagi i talentu. Zostały one stworzone z ogromną precyzją przez artystów Teatroterapii Lubelskiej pod kierunkiem Iwony Malinowskiej.
Gdzie kończy się bariera, a zaczyna człowiek
Lubelskie eliminacje 26. edycji Albertiany pozostawiły po sobie coś znacznie trwalszego niż tylko listę laureatów. Były one manifestacją siły, która drzemie w spotkaniu drugiego człowieka na płaszczyźnie czystej, niczym nieskrępowanej sztuki. To, co publiczność zobaczyła na scenie Centrum Kultury, nie było „terapią” w potocznym tego słowa znaczeniu – to był dojrzały dialog artystyczny, w którym niepełnosprawność stała się jedynie jedną z wielu cech wykonawców, a nie ich jedyną definicją.
Sukces tego wydarzenia tkwi w symbiozie dwóch światów: profesjonalnego warsztatu, reprezentowanego przez wybitne jury i kadrę instruktorską, oraz surowej, szczerej emocji, którą wnieśli na scenę artyści. Tegoroczna edycja udowodniła, że regionalny etap to coś więcej niż eliminacje – to autonomicze święto kultury, które integruje środowiska, buduje poczucie godności i uczy widza pokory wobec potęgi ludzkiej wyobraźni.
Kiedy 30 marca zwycięzcy staną w blasku jupiterów na dużej scenie w Krakowie, poniosą ze sobą echo lubelskich braw i pewność, że teatr, który noszą w sobie, jest językiem w pełni zrozumiałym, poruszającym i – co najważniejsze – absolutnie niezbędnym we współczesnym świecie. Albertiana 2026 w Lublinie przypomniała nam, że prawdziwa sztuka nie szuka perfekcji formy, lecz doskonałości przekazu.
Galeria zdjęć
Tekst i foto: Agnieszka C. Gałązka
Materiał powstał w ramach projektu „Wzmacniamy aktywność”
realizowanego w okresie 01.01.2025 r. – 29.02.2028 r.
przez Lubelskie Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki
Zadanie publiczne jest dofinansowane ze środków PFRON
UWAGA: Pobieranie, kopiowanie i jakiekolwiek inne wykorzystanie treści dostępnych w powyższym materiale wymaga pisemnej zgody LFOON – SW będącego właścicielem serwisu www.niepelnosprawnilublin.pl.