19 listopada 2025 r., w auli Instytutu Pedagogiki UMCS na ul. Głębokiej 43 odbył się cykl inspirujących spotkań w ramach projektu: „Promowanie aktywności osób niepełnosprawnych w różnych dziedzinach życia społecznego i zawodowego”.
Zadanie publiczne, finansowane ze środków PFRON przyznanych przez Samorząd Województwa Lubelskiego, składało się z dynamicznych sesji motywacyjnych. Otworzyła je i poprowadziła Anna Bieganowska-Skóra z Katedry Pedeutologii i Edukacji Zdrowotnej UMCS. Wzięli w nim udział: twórcy filmowi Maciej Książko i Piotr Kękuś, podróżniczka i pisarka Angelika Chrapkiewicz-Gądek oraz aktorka Anna Dzieduszycka.
Celem spotkań, skierowanych do studentów pedagogiki wczesnoszkolnej i przedszkolnej, pedagogiki oraz pedagogiki specjalnej, było dostarczenie praktycznego świadectwa o przełamywaniu barier i granic możliwości.
Sztuka zrodzona z zaufania
Scenę przejęli twórcy filmowi, a prywatnie przyjaciele: Maciej Książko, który jest też terapeutą oraz Piotr Kękuś. Ich obecność była natychmiastową lekcją synergii i głębokiego szacunku. W centrum ich twórczości, związanej ze Środowiskowym Domem Samopomocy Caritas w Krakowie, leży temat niepełnosprawności, ukazywany nie jako bariera, lecz jako unikalna perspektywa. Zajmują się dokumentacją różnych fragmentów życia, codzienności i historii. Ich projekty, regularnie nagradzane na festiwalach, są prawdziwe i surowe, bo czerpią z najgłębszej, ludzkiej więzi – przyjaźni, której początki to wspólne podróże, wyjazdy na koncerty i wspinaczka.
„My z Piotrem uważamy, że życie jest cudowne i piękne, mimo że doświadczamy wielu trudnych chwil, a te nagrody nie są już tak ważne” – podsumował Maciej Książko ich wspólną filozofię życia.
Uczestnicy zobaczyli ich przełomowy film, od którego — jak twierdzą jego twórcy — wszystko się zaczęło: „Jak mam…?”. Produkcja, nagrodzona prestiżową nagrodą Motyl 2022 na Europejskim Festiwalu Filmowym „Integracja Ty i Ja”, uczy kluczowej uważności na drugiego człowieka, tak często traconej w codziennym pędzie.
Historie, pełne ciepłych opowieści i zdjęć, otworzyły serca publiczności na dalsze punkty programu. Obserwując je nasuwa się myśl, że najlepsza sztuka rodzi się z zaufania. Zapytany o plany na przyszłość, Maciej Książko zdradził, że mają mnóstwo nowych pomysłów, w tym kontynuację nagrodzonego dzieła.
Wola i determinacja: osiąganie szczytów
Następnie uwaga sali skierowała się na Angelikę Chrapkiewicz-Gądek, kobietę pełną pasji, pokory i nieprawdopodobnej determinacji. Nie chodziło tylko o to, że jest pierwszą osobą z SMA w Polsce z uprawnieniami nurkowymi. W jej opowieściach o głębinach i o zdobytych szczytach – m.in.: Kilimandżaro, Gerlach, Rysy – czuło się starcie woli z granicami.
Angelika opowiadała o walce z trudami życia i strachem, ale zawsze z uśmiechem i wdzięcznością. Swoimi prelekcjami na temat odwagi, determinacji i wiary w siebie inspiruje ludzi w całym kraju, a od kilku lat, wraz z niezwykłym zespołem, sukcesywnie realizuje kolejne marzenia o górach.
Autorka książek: „Zdobądź swój szczyt” i „Po drugiej stronie szczytu” podkreśliła, że jej historie mają głęboki wymiar psychologiczny.
„To, co ja zauważyłam podczas mojego życia, to to, że jeśli chodzi o ograniczenia i bariery, to nie są te bariery, które widzicie teraz […], to są bariery mentalne […]. I te książki napisałam o zdobywaniu szczytów, tych szczytów górskich, ale przede wszystkim, tych mentalnych.”
„To, o co w życiu moim zdaniem warto dbać, to relacje. I to, jakim chcę być człowiekiem dla drugiego człowieka” – podkreśliła Angelika, opowiadając o znaczeniu wsparcia podczas górskich ekspedycji.
Najmocniejszy rezonans wywołały słowa, które stały się mottem dnia:
„Każdy ma swoje Kilimandżaro. Dla jednego będzie to szczyt górski, dla innego podjęcie pracy czy jej zmiana, dla jeszcze kogoś innego samodzielne przejście do łazienki. Każdy ma coś do zdobycia. Każdy ma swój szczyt!”
To uniwersalne przesłanie, wywołało na sali burzę oklasków. Właśnie na tym polega pedagogika odwagi – na inspirowaniu bez limitów.
Droga do Los Angeles, czyli o sztuce i przełamywaniu barier
Dyskusję zamknęło spotkanie z Anną Dzieduszycką, aktorką znaną z nominowanego do Oscara w 2022 roku filmu „Sukienka”. Anna już na wstępie rozładowała atmosferę wyjątkowym poczuciem humoru i autentycznością.
„Przede wszystkim, nigdy w życiu nie spodziewałam się, że będę aktorką. Nigdy w życiu to nie było moim marzeniem. Moim największym marzeniem było zostać strażakiem […]” – żartowała, przełamując stereotypy i budując nić porozumienia ze studentami.
Anna Dzieduszycka konsekwentnie udowadnia, że jej pasja wykracza daleko poza blask Hollywood. Wszechstronna artystka, regularnie występująca na scenach teatralnych (m.in.: „Oda do radości”, „Co się stało z nogą Sarah Bernard?” czy „Brzydkie kaczątko”), konsekwentnie promuje różnorodność perspektyw i angażuje się w przełamywanie barier, nie tylko w świecie sztuki.
Szczerze opowiadała o swoich korzeniach i dzieciństwie, podkreślając, że nigdy nie chciała być częścią narzuconych stereotypów. Wskazywała na zmiany w dostępności, ale i na to, jak długa droga jeszcze przed nami. Kluczowym apelem Anny, dotyczącym tematów wciąż będących tabu, była otwartość:
„Każdy z nas inność widzi przez pryzmat siebie. Tak naprawdę każdy z nas jest inny i zawsze będzie. W każdym razie, bardzo dla mnie jest ważne to, żeby rozmawiać, poznawać. Nie osądzać oraz nie poznawać za pomocą okładki, bo tak naprawdę nikt nie ma pojęcia, co druga osoba przeżywa.”
Swoje inspirujące przesłanie podsumowała kluczową radą dla przyszłych pedagogów:
„Wystarczy otworzyć się i rozmawiać i starać się jak najbardziej iść do przodu, nie zamykać się. Warto słuchać siebie i swojej intuicji. Korzystajmy z życia ile się da, bo jest ciekawe i nieobliczalne.”
Wnioski i znaczenie projektu
Spotkania w Instytucie Pedagogiki UMCS udowodniły, że największą edukacją jest obserwowanie tych, którzy nie boją się żyć bez narzuconych limitów. Studenci otrzymali nie tylko inspirację, ale i namacalny dowód, jak promować aktywność osób z niepełnosprawnościami.
Ten cykl zostawił poczucie niedosytu i olbrzymią dawkę świadectwa o niezwyciężonej sile ludzkiego ducha.
Galeria zdjęć
Tekst i foto: Agnieszka C. Gałązka
Materiał powstał w ramach projektu „Wzmacniamy aktywność”
realizowanego w okresie 01.01.2025 r. – 29.02.2028 r.
przez Lubelskie Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki
Zadanie publiczne jest dofinansowane ze środków PFRON
UWAGA: Pobieranie, kopiowanie i jakiekolwiek inne wykorzystanie treści dostępnych w powyższym materiale wymaga pisemnej zgody LFOON – SW będącego właścicielem serwisu www.niepelnosprawnilublin.pl.