4 listopada 2026 r., w łódzkim Teatrze Pinokio odbył się wyjątkowy pokaz „Brzydkiego kaczątka” w reżyserii Bartosza Kurowskiego. Wydarzenie w zrewitalizowanej przędzalni Wigencja pokazało w praktyce, dlaczego łódzka scena dumnie nosi tytuł Lidera Dostępności, tworząc przestrzeń, w której otwartość tętni w każdym detalu.
Przekroczenie progu siedziby teatru przy ulicy Sienkiewicza zmienia myślenie o barierach w instytucjach kultury. Zaprojektowany z myślą o dostępności architektonicznej budynek pozwala widzom na swobodne poruszanie się po całej przestrzeni, bez kłopotliwych progów czy stopni. Na miejscu czekają przestronne toalety dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, Komfortki oraz Pokójspokój, czyli dedykowana strefa ciszy, będąca bezpieczną przystanią dla osób w spektrum autyzmu czy z nadwrażliwością sensoryczną. Pomyślano również o rodzicach najmłodszych, przygotowując komfortowy pokój opieki nad dzieckiem, umożliwiający spokojne nakarmienie i przewinięcie niemowlęcia.
Dostępność w Pinokio to kompleksowy, precyzyjnie zaprojektowany ekosystem dostosowany do różnorodnych potrzeb. Osoby z niepełnosprawnością wzroku mogą skorzystać z nowoczesnego systemu nawigacyjno-informacyjnego ToTu Point, zwięzłych „przedprzewodników” zbierających kluczowe informacje o obiekcie i spektaklach, audiodeskrypcji na żywo oraz możliwości przybycia na pokaz w towarzystwie psa asystującego. Widzom z niepełnosprawnością słuchu komfort odbioru zapewniają pętle indukcyjne, napisy wyświetlane podczas przedstawień oraz tłumaczenie na polski język migowy (PJM). Wszystko to spina obecność dedykowanego zespołu – od asysty pomagającej w bezpiecznym dotarciu do teatru i na fotel, po koordynatora dostępności, dbającego o zaopiekowanie widza na każdym etapie wizyty.
Reżyseria wrażliwości
W wizji reżyserskiej Bartosza Kurowskiego klasyczna baśń Hansa Christiana Andersena zyskała głęboki, niezwykle współczesny wymiar. Scena zanurzona w czerni, rozświetlana neonowym konturem oraz zmieniającymi się fioletowo-niebieskimi barwami, stworzyła plastyczny mikrokosmos zawieszony między snem a jawą. Teatralną przestrzeń dopełniały wyraziste dekoracje – od rozłupanych białych skorup jaj, po instalacje z pałek wodnych imitujące jezioro.
Przedsięwzięcie zrealizowano w ramach Ogólnopolskiego Konkursu „Kultura Wrażliwa”, włączając do prac nad kształtem widowiska twórców neuroróżnorodnych, z alternatywną motoryką, oraz z niepełnosprawnością intelektualną. Wspólnie z łódzkim zespołem postawili oni na nowatorskie podejście do sztuk performatywnych dla młodej publiczności, poszerzając tradycyjne sposoby odbioru teatru. Elementy takie jak audiodeskrypcja, tłumaczenie na PJM czy komunikacja w języku prostym zostały wpisane w tkankę spektaklu jako jego składowe.
Największą siłą spektaklu okazał się niezwykle różnorodny zespół aktorski. Obecność na scenie artystów o różnej ekspresji ruchowej nadała motywowi odmienności i poszukiwania własnego miejsca uderzająco autentyczny, wielowymiarowy charakter. Obok zespołu Teatru Pinokio – Łukasza Batko, Hanny Matusiak, Piotra Osaka i Natalii Wieciech – na scenie gościnnie wystąpili: Anna Dzieduszycka, Wiktoria Cymer, Łukasz Derendarz oraz Joanna Puchała. Wymowna choreografia, barwne kostiumy ptaków oraz bezpośrednia interakcja z widownią sprawiły, że tradycyjna granica między sceną a publicznością uległa zatarciu.
Finał, w którym wszyscy rozwijają skrzydła
Wizytę w teatrze dopełnił krótki, warsztatowy dialog z najmłodszymi, zorganizowany zarówno przed, jak i tuż po spektaklu. Wprowadzenie dzieci w temat różnorodności i akceptacji pozwoliło im nie tylko głębiej zinterpretować sceniczną historię, ale też przenieść jej uniwersalne przesłanie na codzienne relacje z rówieśnikami.
Gdy po finałowej scenie wybrzmiały brawa, a cały zespół stanął w rzędzie, by pokłonić się publiczności, na twarzach dzieci malowało się autentyczne wzruszenie. Dzieci z entuzjazmem podnosiły ręce, wchodząc w żywą interakcję z twórcami na scenie.
Listopadowy spektakl pokazał, że kultura w Teatrze Pinokio nie pyta o ograniczenia. Stworzono tu widowisko zachwycające plastycznie, dojrzałe reżysersko i – przede wszystkim – bezkompromisowo otwarte na każdego człowieka, dając widzom przestrzeń do tego, by poczuć się u siebie i rozwinąć własne skrzydła.
Dostępność
- O dostępności w Teatrze Pinokio przeczytasz więcej na stronie Dostępność Teatru Pinokio.
- Szczegółowe informacje o dostępności cyfrowej i architektonicznej znajdziesz w Deklaracji Dostępności.
Galeria zdjęć
Tekst i foto: Agnieszka C. Gałązka
Materiał powstał w ramach projektu „Wzmacniamy aktywność”
realizowanego w okresie 01.01.2025 r. – 29.02.2028 r.
przez Lubelskie Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki
Zadanie publiczne jest dofinansowane ze środków PFRON
UWAGA: Pobieranie, kopiowanie i jakiekolwiek inne wykorzystanie treści dostępnych w powyższym materiale wymaga pisemnej zgody LFOON – SW będącego właścicielem serwisu www.niepelnosprawnilublin.pl.