BIULETYN INFORMACYJNY OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH
Trzech członków zespołu „Legalni” z WTZ przy Fundacji Centrum Niepełnosprawnych Przedsiębiorców w Chełmie występuje na scenie. Mężczyźni grają na gitarze i harmonijce ustnej, a kobieta śpiewa. Wszyscy mają pomarańczowe apaszki.

Odgrzewany kotlet [09.10.2026]

W świecie mediów, czy to w prasie, radiu, telewizji, czy internecie, relacja z wydarzenia sprzed miesiąca to „odgrzewany kotlet”. I to taki, po który zupełnie nie chce się już sięgać. Są wszak świeżynki, na samą myśl o których cieknie intelektualna ślinka.

Jest to prawda absolutna, z którą nie będę stawał w szranki, próbował zmieniać tych zasad ani zawracał kijem Wisły. Tak po prostu jest i już.

Ważne sprawy

Są jednak tematy tak ważne, o których należy mówić wszem i wobec, a także zawsze i wszędzie. Są aktualne dziś, jutro, za miesiąc, za rok, a nawet za sto lat i jeszcze dłużej.

Co to takiego? Zastanówmy się razem.

Co łączy 10 października z zieloną wstążką?
Co łączy zieloną wstążkę z troską?
Co łączy troskę ze zrozumieniem?
Co łączy zrozumienie ze zdrowiem?

Dodajmy do tego wszystkiego przesilenie jesienne, które właśnie teraz daje nam się szczególnie we znaki.

Na te pytania szukaliśmy odpowiedzi 09 października 2026 roku, podczas obchodów Światowego Dnia Zdrowia Psychicznego.

Pomógł nam w tym Środowiskowy Dom Samopomocy w Chełmie, który zorganizował tego dnia w Chełmskiej Bibliotece Publicznej im. Marii Pauliny Orsetti spotkanie poświęcone trosce o własne zdrowie. Zdrowie psychiczne.
Punktem wyjścia stało się hasło: „Zadbaj o siebie – bo jesteś ważny!”

A to było tak...

Powitanie gości przez panią Agatę Domańską, dyrektor Środowiskowego Domu Samopomocy, było pełne ciepła i otwartości. Już od samego początku wyznaczyło kierunek całemu spotkaniu. Nie była to, jak to czasami niestety bywa, „sztuka dla sztuki”, ale realnie wyczuwalne pragnienie niesienia pomocy tym, którzy jej potrzebują.

Wszystko to podane w bardzo ciekawej i przystępnej dla każdego formie.

Z okazji obchodów Światowego Dnia Zdrowia Psychicznego Środowiskowy Dom Samopomocy przygotował wyjątkowy film, w którym znane osoby z naszego miasta podzieliły się tym, jak na co dzień dbają o swoje zdrowie psychiczne.

Były to rozmowy pełne inspiracji, refleksji i cennych rad, które mogły stać się wskazówką dla każdego. Usłyszeliśmy, jak znaleźć chwilę dla siebie, zadbać o wewnętrzny spokój i pamiętać o tym, co tak naprawdę w życiu jest ważne.

Do krainy dźwięków przeniosła nas pani prof. Agnieszka Szulc-Brzyska ze Szkoły Muzycznej I i II stopnia w Chełmie. Jej minirecital i piękne dźwięki pianina wypełniły nasze serca spokojem, kojąc wewnętrzne lęki. Taka muzykoterapia – przy zamkniętych oczach.

Człowiek czy kredka

Po krainie łagodności przyszedł czas, by uczestnicy zabrali głos w sprawie.

I zrobili to bez użycia ani jednego… słowa. Przedstawienie pt. „Człowiek czy kredka” skradło moje serce i dotarło do jego najdalszych zakamarków.

Sposób, w jaki pokazano w nim problem depresji, odrzucenia, samotności, załamania psychicznego i kryzysu, a z drugiej strony – uważność na drugiego człowieka, obecność, wsparcie, troskę i pomoc, zasługuje na najwyższe uznanie. A to wszystko przekazane bez ani jednego słowa!

Chylę nisko czoło z szacunkiem i podziwem dla aktorów, pomysłodawców i osób przygotowujących to przepiękne przedstawienie. Dziękuję, dziękuję i jeszcze raz dziękuję.

Prelekcja pani psycholog Anny Kasztelan pt. „O dobrostanie, stresie, sygnałach ostrzegawczych i szukaniu pomocy” była kolejnym punktem programu Dnia Zdrowia Psychicznego.

Otrzymaliśmy dawkę konkretnej wiedzy potrzebnej do rozpoznawania symptomów kryzysu u siebie i swoich bliskich, a także – co bardzo ważne – poznaliśmy miejsca i instytucje, w których można otrzymać realną pomoc.

Oto co warto zapamiętać

5 najważniejszych zasad dbania o zdrowie psychiczne:

  • Higiena snu i odpoczynek: Sen trwający 7–9 godzin na dobę pozwala zregenerować układ nerwowy i utrzymać równowagę emocjonalną. Warto kłaść się o stałych porach i unikać ekranów przed snem.
  • Regularna aktywność fizyczna: Codzienny ruch, np. 20–30 minut szybkiego spaceru, jazdy na rowerze czy jogi, stymuluje wydzielanie endorfin i zmniejsza napięcie oraz stres.
  • Relacje oparte na wzajemności: Otaczanie się wspierającymi i życzliwymi ludźmi oraz pielęgnowanie kontaktów społecznych „twarzą w twarz” budują poczucie bezpieczeństwa i przynależności.
  • Samoświadomość i granice: Rozpoznawanie własnych emocji, nazywanie potrzeb oraz stawianie zdrowych granic chronią przed przeciążeniem i wypaleniem psychicznym.
  • Zbilansowany styl życia i ograniczenie używek: Dbanie o prawidłowe odżywianie, nawodnienie oraz unikanie nadmiaru kofeiny, alkoholu czy innych szkodliwych substancji wspiera prawidłowe funkcjonowanie mózgu.

Nasi artyści mają głos

Po spotkaniu z panią psycholog przyszedł czas na część muzyczną.

Jako pierwsza wystąpiła grupa wokalna „No Name” reprezentująca Środowiskowy Dom Samopomocy w Chełmie. Wykonała m.in. cover utworu zespołu Myslovitz, do którego specjalnie na tę okazję przygotowano nowy tekst. Jak to ma w zwyczaju, w jednej chwili porwała wszystkich do wspólnej zabawy i śpiewu.

Zespół „Legalni” z Warsztatu Terapii Zajęciowej przy Fundacji Centrum Niepełnosprawnych Przedsiębiorców w Chełmie zaprezentował repertuar z przesłaniem walki z wrogiem zwanym kortyzolem, a także afirmujący życie i miłość, która jest paliwem w naszej wędrówce przez życie.

Tempa na scenie nie zwolnił i atmosfery nie przygasił Marcin Stolz z Warsztatu Terapii Zajęciowej „Caritas” w Chełmie. Wręcz przeciwnie! Jego występ dodał kolejnej porcji energii i woli walki o lepsze jutro.

Zwieńczeniem Dnia Zdrowia Psychicznego był występ seniorów z Dziennego Domu Senior+, którzy mają tyle wigoru, co mało kto. Repertuar był inny, ale energia – na najwyższym poziomie.

Kiedy już napełniliśmy się wiedzą i artystycznymi występami pełnymi przesłania, a między piosenkami dało się słyszeć, jak „kiszki marsza grają”, przyszedł czas na przepyszny posiłek. Mniam! Sprzyjał on rozmowom, integracji i wspólnemu spędzaniu czasu.

Podczas posiłku można było również „zawiesić oko” na wystawach prac Warsztatu Terapii Zajęciowej „Caritas” w Chełmie oraz Środowiskowego Domu Samopomocy w Chełmie. Prezentowały one bogactwo talentów, kreatywność i piękno wyrażane poprzez sztukę.

Swoje stanowiska zaprezentowały także Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Chełmie oraz Policealne Studium Medyczne w Chełmie.

Podziękowania

Szczególne podziękowania skierowano do:

  • Pana Macieja Baranowskiego – dyrektora LUW Delegatury w Chełmie,
  • Pani Natalii Zielińskiej, reprezentującej panią poseł Annę Dąbrowską-Banaszek,
  • Pana Mirosława Swatowskiego, reprezentującego pana posła Krzysztofa Grabczuka,
  • Pana Wojciecha Wójcika – wiceprzewodniczącego Rady Miasta Chełm,
  • Pani Grażyny Wietrzyk-Neckier oraz Pana Adama Kistera – przedstawicieli samorządu,
  • Pana Artura Juszczaka – prezesa Chełmskiego Parku Wodnego i Targowisk Miejskich,
  • Pani Agnieszki Szulc-Brzyskiej oraz Pana Andrzeja Wojtaszka ze Szkoły Muzycznej I i II stopnia w Chełmie,
  • Pani Wioletty Marchwiany – kierownik Zespołu Kuratorskiego Sądu Rejonowego w Chełmie, III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich.

Podziękowania skierowano także do delegacji z chełmskich Warsztatów Terapii Zajęciowej, stowarzyszeń wspierających osoby z niepełnosprawnościami, dyrektorów szkół i miejskich jednostek organizacyjnych, przedstawicieli WTZ w Sawinie, ŚDS w Dorohusku, ŚDS w Sawinie i ŚDS w Krasnymstawie, seniorów z Dziennego Domu Senior+ oraz reprezentantów Policealnego Studium Medycznego w Chełmie, Ośrodka Interwencji Kryzysowej w Chełmie, Ośrodka Profilaktyki, Diagnozy i Terapii Zdrowia Psychicznego w Chełmie, Zespołu Szkół Hotelarskich i Gastronomicznych w Chełmie oraz Zespołu Wychowania i Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej w Chełmie.

Wydarzenie zostało sfinansowane ze środków Urzędu Miasta Chełm w ramach Programu Promocji i Ochrony Zdrowia Psychicznego w Mieście Chełm.

„Zadbaj o siebie – bo jesteś ważny!”

Jestem przekonany, że tego dnia na sali znajdowały się osoby, które potrzebowały usłyszeć te bardzo ważne słowa: „Jestem ważny”, „Jestem potrzebny”, „Nie jestem sam”, „Jest dla mnie ratunek”.

Być może Ty, Czytelniku, też potrzebujesz właśnie w tej chwili usłyszeć te słowa.

Tak, dobrze czytasz. Jesteś WAŻNA, jesteś WAŻNY.

To nie są tylko puste słowa. To FAKT.

Telefony wsparcia w kryzysie psychicznym

W kryzysie psychicznym możesz skorzystać z telefonów wsparcia.
Pamiętaj, że nie wszystkie działają całodobowo, a zasady dotyczące kosztów połączeń mogą się różnić.
Aktualne informacje znajdziesz na portalu OSE – Ogólnopolska Sieć Edukacyjna.

  • 116 123 – telefon wsparcia dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym.
  • 116 111 – telefon zaufania dla dzieci i młodzieży.
  • 800 70 22 22 – Centrum Wsparcia dla Dorosłych w kryzysie psychicznym.
  • 800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka.
  • 22 594 91 00 – Antydepresyjny Telefon Forum Przeciw Depresji; dyżur w czwartki w godz. 17:00–19:00. Koszt połączenia zależy od taryfy operatora.
  • 112 – w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia.

Galeria zdjęć

Tekst i foto: Tomasz Karenko

Materiał powstał w ramach projektu „Wzmacniamy aktywność” 
realizowanego w okresie 01.01.2025 r. – 29.02.2028 r.
przez Lubelskie Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki

Zadanie publiczne jest dofinansowane ze środków PFRON 

UWAGA: Pobieranie, kopiowanie i jakiekolwiek inne wykorzystanie treści dostępnych w powyższym materiale wymaga pisemnej zgody LFOON – SW będącego właścicielem serwisu www.niepelnosprawnilublin.pl.

Facebook