Jak skutecznie przekładać zapisy Konwencji ONZ na codzienną rzeczywistość? Odpowiedzi na to pytanie szukali uczestnicy Konferencji Informacyjnej Społecznych Rad ds. Osób Niepełnosprawnych Województwa Lubelskiego, która odbyła się 27 października 2026 roku w Lubelskim Centrum Konferencyjnym.
Wydarzenie przebiegające pod hasłem „Konwencja ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych – wyzwania, propozycje rozwiązań w 2026 r.” stworzyło przestrzeń do dialogu między samorządem, instytucjami publicznymi a stroną społeczną. O sprawny przebieg dyskusji – prowadzonej zarówno stacjonarnie, jak i w formule online dzięki transmisji na żywo – zadbała Anna Bieganowska-Skóra, Prezes Lubelskiego Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki, które zorganizowało konferencję.
Niesienie pomocy to nie biurokracja, lecz relacja
Oficjalnego otwarcia konferencji dokonał Jarosław Stawiarski, Marszałek Województwa Lubelskiego. W swoim poruszającym wystąpieniu zwrócił uwagę na uniwersalny, egzystencjonalny charakter niepełnosprawności – stanu, który może stać się udziałem każdego człowieka: od urodzenia, w wyniku losowych zdarzeń, czy też naturalnie wraz z wejściem w wiek senioralny.
„Pomoc drugiemu człowiekowi to jest piękne, humanistyczne czynienie dobra wokół siebie. Człowiek człowiekowi nie powinien być wrogiem, ale przyjacielem – wyciągać pomocną dłoń i pokazywać, że można radośnie przeżyć życie, nawet mimo ograniczeń” – mówił marszałek Stawiarski.
Marszałek skierował szczególne słowa uznania do członków rad społecznych, określając ich mianem „soli ruchu pomocowego”. Zauważył, że ich postawa wynika z wewnętrznej potrzeby serca, a codzienna praca to nie tylko doradztwo dla samorządów wszystkich szczebli, ale przede wszystkim realne ułatwianie codziennego życia osobom z niepełnosprawnościami, dzięki czemu mogą one aktywnie funkcjonować na rynku pracy oraz w lokalnych społecznościach.
Miejskie i regionalne strategie wsparcia
Merytoryczną część obrad rozpoczęła Joanna Olszewska, Dyrektor Wydziału ds. Osób Niepełnosprawnych Urzędu Miasta Lublin. Przedstawiła szeroki wachlarz miejskich projektów włączających, realizowanych ze środków zewnętrznych – w tym europejskich, rządowych (np. z Funduszu Solidarnościowego) oraz PFRON – ukierunkowanych na wsparcie seniorów oraz osób zagrożonych wykluczeniem społecznym.
Regionalną perspektywę i konkretne wyliczenia przedstawiła Małgorzata Romanko, Dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Lublinie. Choć tegoroczny budżet PFRON przekazany samorządowi wyniósł ponad 24 mln zł (kwotę nieco niższą niż w ubiegłych latach), Samorząd Województwa uzupełnił tę lukę z własnych środków. Przeznaczono m.in. prawie 460 tys. zł na program wspieranego zatrudnienia i przedsiębiorczości społecznej oraz ponad 1,5 mln zł na funkcjonowanie Zakładów Aktywności Zawodowej. Na terenie województwa lubelskiego działa obecnie 9 placówek ZAZ, dających stabilne zatrudnienie 366 osobom. Dyrektor Romanko wskazała również na wsparcie robót budowlanych w obiektach rehabilitacyjnych oraz zadania zlecane organizacjom pozarządowym na kwotę ponad 4,3 mln zł.
Systemowe wsparcie i powszechna dostępność
Oferty wsparcia dystrybuowane przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przybliżyła Monika Wac, Dyrektor Oddziału Lubelskiego PFRON. Omówiła zadania realizowane za pośrednictwem powiatowych centrów, zwracając uwagę na działalność Centrum Informacyjno-Doradczego przy oddziale lubelskim, program „Aktywny Samorząd” oraz dofinansowania do turnusów rehabilitacyjnych, likwidacji barier architektonicznych i komunikacyjnych czy usług tłumacza języka migowego.
O tym, jak zasady Konwencji ONZ i Karty Praw Podstawowych UE są bezpośrednio wdrażane w praktyce wydatkowania funduszy unijnych (m.in. w ramach programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021–2027), opowiedziała Anna Syroka-Bojarczyk, Koordynator ds. Karty Praw Podstawowych w Departamencie Zarządzania Programami Regionalnymi UM. Wskazała ona na rolę kryteriów horyzontalnych, uniwersalnego projektowania oraz instytucję Rzecznika Funduszy Europejskich.
Komunikacja alternatywna i technologie wspomagające
Dalsza część spotkania skupiła się na praktycznych narzędziach włączania społecznego w codziennym życiu. Tematykę komunikacji wspomagającej i alternatywnej przybliżyły Monika Kołtun, Kierownik Regionalnego Centrum Komunikacji w Lublinie oraz tłumacz-przewodnik Anita Szczepańska, prezentując pilotażowy, ogólnopolski projekt RCK realizowany we współpracy z Polskim Związkiem Głuchych, PSONI oraz Biurem Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, który skutecznie przełamuje bariery komunikacyjne i udostępnia materiały w standardzie łatwego tekstu do czytania. Z kolei o nowoczesnych technologiach wspomagających opowiedziała Agnieszka Słoboda, Kierownik Ośrodka Wsparcia i Testów w Łęcznej, przedstawiając możliwości bezpłatnego testowania i wypożyczania nowoczesnego sprzętu asystującego dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności.
Zapowiedź kolejnych działań
Zamykając konferencję, Anna Bieganowska-Skóra akcentowała, jak kluczowa dla całego środowiska jest wymiana doświadczeń między instytucjami a społecznikami. Aby podtrzymać ten impuls zaprosiła uczestników na kolejne forum zaplanowane na 24 listopada 2026 r., które zostanie poświęcone potencjałowi organizacji pozarządowych. Lubelskie spotkanie dało jasny sygnał: wdrażanie zapisów Konwencji to nie odległa wizja, lecz proces, który dzięki zaangażowaniu lokalnych liderów dzieje się tu i teraz.
Nad dostępnością wydarzenia dla osób G/głuchych i słabosłyszących czuwali tłumacze polskiego języka migowego (PJM): Jolanta Gromada i Łukasz Grzesiuk.
Wydarzenie zrealizowano w ramach zadania publicznego: „Prowadzenie kampanii informacyjnych na rzecz integracji osób niepełnosprawnych i przeciwdziałania ich dyskryminacji (w tym działania związane z promocją Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych)”. Zadanie publiczne jest finansowane ze środków PFRON przyznanych przez Samorząd Województwa Lubelskiego.
Zachęcamy do obejrzenia zapisu wideo konferencji „Konwencja ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych – wyzwania, propozycje rozwiązań w roku 2026” w serwisie YouTube.
Galeria zdjęć
Tekst i foto: Agnieszka C. Gałązka
Materiał powstał w ramach projektu „Wzmacniamy aktywność”
realizowanego w okresie 01.01.2025 r. – 29.02.2028 r.
przez Lubelskie Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki
Zadanie publiczne jest dofinansowane ze środków PFRON
UWAGA: Pobieranie, kopiowanie i jakiekolwiek inne wykorzystanie treści dostępnych w powyższym materiale wymaga pisemnej zgody LFOON – SW będącego właścicielem serwisu www.niepelnosprawnilublin.pl.