36. edycja Spotkań Artystów Nieprzetartego Szlaku pod hasłem „Fantasy” jednoczyła twórców wokół idei wspólnego tworzenia od 4 do 7 maja 2026 r. Podczas gdy przez pierwsze trzy dni scena Opery Lubelskiej tętniła widowiskową fuzją teatru i muzyki, czwarty dzień poświęcono merytorycznym warsztatom oraz refleksji. Artyści z Polski, Ukrainy i Litwy udowodnili, że granice wyobraźni nie istnieją, budując wraz z widzami i gośćmi żywą tkankę polskiej kultury.
Kiedy progi Opery Lubelskiej przekroczyli pierwsi goście, stało się jasne, że tegoroczne „Fantasy” to manifest wolności tworzenia. Lubelska scena stała się domem dla niezwykłych prezentacji, które rzucały na rzeczywistość zupełnie nowe, symboliczne światło. Wydarzenie, będące finałem całorocznej pracy, tętniło życiem nie tylko w blasku reflektorów, ale i w kuluarach, gdzie wspólne śpiewy, spontaniczne animacje i rozmowy zacierały różnice między aktorem a widzem, budując prawdziwą wspólnotę.
Oficjalne otwarcie
Choć festiwalowa energia tętniła już od poniedziałku, to wtorek, 5 maja, przyniósł moment szczególnej doniosłości. Gdy Michał Stanowski i Karolina Czajka stanęli na scenie, by powitać artystów, instruktorów i gości, powietrze aż drżało od wzruszenia. Michał Stanowski w poruszających słowach przypomniał wszystkim obecnym, że ich twórczość – właśnie dzięki wspólnemu byciu i obecności zaproszonych gości – przestaje być tylko scenicznym gestem, a staje się żywym fundamentem polskiej kultury.
Ta myśl znalazła swoje echo w ustach zaproszonych gości, którzy tego dnia stali się częścią festiwalowej rodziny. Janusz Iwanicki, Dyrektor Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego, patrząc na wypełnioną po brzegi salę, wypowiedział słowa, które stały się drogowskazem dla wszystkich twórców:
„Na tej sali tworzy się polska kultura. To bardzo ważne. Niech ta kultura się dzięki wam rozwija”. Był to moment, w którym granica między urzędem a sztuką zatarła się w imię wspólnej wartości.
Z kolei Agnieszka Wolińska, Dyrektor Departamentu Kultury, Edukacji i Dziedzictwa Narodowego, tchnęła w oficjalne powitanie ducha prawdziwej pasji. Życząc wszystkim niezapomnianych wrażeń, zauważyła:
„Mam wrażenie, że te 36 Spotkania to nie tylko spotkania, ale wspólnota ludzi, którzy mają ogromną siłę, determinację i pasję. A my dzisiaj zobaczymy tylko małe okienko tej pasji”.
To „okienko” na kolejne godziny stało się bramą do świata, w którym niemożliwe nie istnieje. W tym podniosłym nastroju powitano również pozostałych strażników tego artystycznego szlaku: Barbarę Sadowską-Burlitę, eksperta ds. CIDON Oddziału Lubelskiego PFRON, Iwonę Podkowę-Nowak, specjalistę ds. CIDON, Grzegorza Sołtysa z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Lublinie oraz dr Annę Bieganowską – Skórę, Prezes Lubelskiego Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki. Nad całością merytorycznego dialogu, niczym rada mędrców w krainie fantasy, czuwała Rada Konsultantów: muzykolog Małgorzata Papiewska, pedagog teatralny Janusz Szymański, reżyser i instruktor teatralny Katarzyna Marjasiewicz, aktorka Joanna Stanowska oraz Michał Stanowski.
Sceniczna mozaika talentów
Festiwal rozpoczął się od eterycznych dźwięków „Pieśni Luthien” w wykonaniu Akademii Artystycznej z Lublina, po których Teatr Pasjonaci ze Świdnika zaprezentował „Taniec żywiołów”, a grupa Bębnoludy z Łęcznej ukołysała widzów swoją „Kołysanką”. Scena tętniła energią, gdy Teatr Pod Różą z Końskowoli ukazał „Kręgi wsparcia”, a Łukasz Lisek z Łęcznej przypomniał, że słońce jest tam, gdzie my, torując drogę dla „Sztuki (nie)doskonałej” świdnickiego Teatru Motyle. Muzyczny klimat podsycił Szymon Lisek arią z „Upiora w operze”, wprowadzając mroczniejszy ton „Lady Makbet” w wykonaniu Teatru Figiel z Janowicy. Pierwszy dzień domknęły występy grupy Ach To My, Teatru Horyzont z ich spektaklem „Pomiędzy ciszą a…”, a także filmowe „Never ending story” Rafała Ugarenko oraz „Legenda o Lublinie” Teatru Pomiędzy.
Wtorkowe oficjalne otwarcie należało do najmłodszych – Teatr Kruszynki z Lublina spektaklem „W głębi oceanu” zaczarował widownię, a Kajetan Rachwał utworem „Into a fantasy” dopełnił tę wizję. Kolejne kroki w świat fantazji stawiał Teatr Ołowiany Żołnierzyk z „Czarną perłą” oraz Sebastian Paca jako „Ostatni mag”. Teatr Mlekołaki z Olbięcina zaprosił nas „W cień katedry”. Po przerwie grupa Misericordia wskazała „Ścieżkę przeznaczenia”, a wrocławski Teatr Euforion zainspirował spektaklem „Implication Is relation”. Muzyczną wrażliwość pielęgnowali Mateusz Dudek i Eryk Żyburtowicz, tworząc tło dla podróży Teatru Uśmiech z Kielc „Ponad dachami Paryża” oraz nostalgicznego powrotu do lat dwudziestych i trzydziestych z Teatrem Azumi z Dorohuska. Dzień zakończyły „Świat w obłokach” Anny Tywonek oraz tajemnicze „Czarmedia” Teatru Tacy Sami z Matczyna.
Środa przyniosła kulminację artystycznych wrażeń. Niezależny Teatr Dramy Plastycznej z Litwy zachwycił mistycznym „Mitem narodzin”, a Małgorzata Pietralska z Radomia zabrała nas w „Podróż Alberta”. Poruszająca „Etiuda o domu” białostockiego Teatru 5 Groszy spotkała się z rycerskim akcentem Patryka Zdunka, który prosił o grosz dla Wiedźmina, zaś Teatr Invictus z Chełma przywołał „Wspomnienia z PRL”. Nie zabrakło gości z Ukrainy – Teatr Blask wystąpił ze spektaklem „Cisza”, a Nikola Wojciechowska i Anna Brzezina swoimi utworami wprowadziły magię wiedźm i czarodziejów. Finałową część przeglądu uświetnił Teatr Teren z Myślenic z przypowieścią o „Drzewie, które umiało dawać”, Kolorowe Nutki, Klara Siuciak oraz Tymoteusz Misiura. Na zakończenie Teatr Uśmiech z Kielc powitał wszystkich „w naszej bajce”, a ponowny występ Kajetana Rachwała stał się klamrą spinającą te fantastyczne dni.
Tam, gdzie rodzi się światło
Gdy wybrzmiały ostatnie akordy, nadszedł czas na Wielki Finał – moment, w którym granica między sceną a widownią ostatecznie zniknęła w morzu braw i wzruszeń. Artyści opuszczali deski Opery Lubelskiej z dyplomami uznania, wyróżnieniami oraz upominkami.
Ten magiczny świat nie mógłby jednak zaistnieć bez ogromnego serca osób działających w cieniu reflektorów. Gorące podziękowania i gromkie brawa skierowano do niestrudzonych organizatorów, opiekunów, rodziców oraz wolontariuszy. To ich energia, czas i niezmierzone pokłady empatii włożone w przygotowanie tego wydarzenia sprawiły, że Fantasy stało się rzeczywistością. Tradycyjnie już, nad tym, by festiwal był przestrzenią otwartą i zrozumiałą również dla osób g/Głuchych, czuwała Magdalena Gach. Dzięki jej profesjonalnemu tłumaczeniu na Polski Język Migowy (PJM), każde słowo i każda emocja mogły wybrzmieć w sercach wszystkich odbiorców bez wyjątku.
36. Spotkania Artystów Nieprzetartego Szlaku dobiegły końca, zostawiając nas z przekonaniem, że w świecie „Fantasy” najważniejsza jest odwaga do bycia sobą. Do zobaczenia na kolejnym szlaku!
- Link do zapisu transmisji pierwszego dnia 36. Spotkań Artystów Nieprzetartego Szlaku w serwisie Facebook
- Link do zapisu transmisji drugiego dnia 36. Spotkań Artystów Nieprzetartego Szlaku w serwisie Facebook
- Link do zapisu transmisji trzeciego dnia 36. Spotkań Artystów Nieprzetartego Szlaku w serwisie Facebook
Galeria zdjęć
Tekst i foto: Agnieszka C. Gałązka
Zdjęcia z otwarcia: Anna Bieganowska-Skóra
Materiał powstał w ramach projektu „Wzmacniamy aktywność”
realizowanego w okresie 01.01.2025 r. – 29.02.2028 r.
przez Lubelskie Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki
Zadanie publiczne jest dofinansowane ze środków PFRON
UWAGA: Pobieranie, kopiowanie i jakiekolwiek inne wykorzystanie treści dostępnych w powyższym materiale wymaga pisemnej zgody LFOON – SW będącego właścicielem serwisu www.niepelnosprawnilublin.pl.