1 grudnia 2025 roku, o godzinie 16.00, w Centrum Historii Sportu w Lublinie, przy ulicy Kazimierza Wielkiego 8, odbyła się uroczysta premiera książki prof. dr. hab. Roberta Litwińskiego pt. „Integracyjne Centrum Sportu i Rehabilitacji Start w Lublinie. Historia i teraźniejszość (1965-2025)”.
Książka stanowi pierwszą tak dogłębną, naukową analizę sześciu dekad działalności Centrum, od jego skromnych początków w 1965 roku, po współczesne sukcesy na arenie sportowej i rehabilitacyjnej. Dzieło to wpisuje się w dorobek prof. dr. hab. Roberta Litwińskiego – historyka, którego szerokie zainteresowania obejmują m.in. dzieje sportu, samorządu i organizacji publicznych. Profesor w swojej monografii nie tylko dokumentuje ewolucję bazy i metod pracy Centrum, ale przede wszystkim przywraca pamięć o osobach, które budowały jego tożsamość. Publikacja jest cennym źródłem wiedzy o sportowcach, trenerach, terapeutach i działaczach, którzy codziennie walczyli o integrację osób z niepełnosprawnościami.
Wymiar historyczny
Wyjątkową wartość merytoryczną publikacji, wydanej przez Polskie Towarzystwo Historyczne, potwierdzają oficjalne recenzje naukowe. Prof. dr hab. Janusz Kirenko, kierownik Zakładu Pedeutologii i Edukacji Zdrowotnej, ceniony specjalista w dziedzinie pedagogiki specjalnej rehabilitacji podkreśla wkład Centrum w rozwój kadr regionu:
„Tworzący zaś go ludzie, wymienieni z imienia i nazwiska, nierzadko profesji i stanowisk, na kartach manuskryptu, przypominali mi się w mgnieniu oka, bo byli to tytani swojej pracy i pasji, którzy w rozwoju naukowym wielu badaczy i praktyków rehabilitacji naszego Regionu odegrali istotną rolę, ukierunkowując sposoby myślenia o osobach z niepełnosprawnością i przychodzenia im z racjonalną pomocą. Odcisnęli oni największe piętno na pokoleniach lekarzy, rehabilitantów, psychologów, terapeutów, trenerów i instruktorów sportowych, doradców zawodowych czy pedagogów. Kształtowali postawy naukowe i inspirowali do własnych działań w tym obszarze”.
Monografia staje się tym samym fundamentalnym źródłem wiedzy o rozwoju rehabilitacji i sportu paraolimpijskiego na Lubelszczyźnie.
Partnerstwo dla integracji
Uroczystość premiery miała charakter oficjalny, odzwierciedlając kluczowe znaczenie Centrum dla regionu.
Ranga wydarzenia została wzmocniona przez szerokie grono instytucji wspierających. Partnerami jubileuszowego spotkania oraz misji „Startu” byli: Polski Związek Sportu Niepełnosprawnych „Start”, Ministerstwo Sportu i Turystyki, Miasto Lublin, Lubelskie Smakuj Życie, Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego, Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Lublinie oraz Semper Med Centrum Rehabilitacji. Zadanie publiczne związane z jubileuszem i wydaniem publikacji zostało sfinansowane ze środków PFRON przyznanych przez Samorząd Województwa Lubelskiego, co podkreśla instytucjonalne zaangażowanie w promowanie sportu integracyjnego.
Spotkanie z Autorem
Po zakończeniu oficjalnej części premiery, goście mieli możliwość przeniesienia dyskusji do kuluarów. Była to doskonała okazja, aby osobiście zamienić kilka słów z prof. Litwińskim, podzielić się refleksjami, a także zdobyć autograf Autora na świeżo wydanym egzemplarzu książki.
Podsumowując, premiera monografii prof. Litwińskiego to nie tylko święto historycznej refleksji, ale i potwierdzenie wagi Integracyjnego Centrum Sportu i Rehabilitacji „Start” jako kluczowej instytucji dla Lubelszczyzny. Publikacja ta, pełna cennych świadectw, stanowi fundament dla przyszłych działań na rzecz sportu paraolimpijskiego i pełnej integracji osób z niepełnosprawnościami. Uroczystość ta dobitnie pokazała, że pamięć o tytanach pracy i pasji jest żywa i inspiruje kolejne pokolenia do kontynuowania tej ważnej misji.
Galeria zdjęć
Tekst i foto: Agnieszka C. Gałązka
Materiał powstał w ramach projektu „Wzmacniamy aktywność”
realizowanego w okresie 01.01.2025 r. – 29.02.2028 r.
przez Lubelskie Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki


Zadanie publiczne jest dofinansowane ze środków PFRON
UWAGA: Pobieranie, kopiowanie i jakiekolwiek inne wykorzystanie treści dostępnych w powyższym materiale wymaga pisemnej zgody LFOON – SW będącego właścicielem serwisu www.niepelnosprawnilublin.pl.












